Beni Akıllı(!) Olmaya Zorlayan Devlet…

Ekim 05, 2026

Sevgili Erol,

Devletle ilgili düşünürken aklıma bu kez kırmızı ışık geldi.

Benim devletle başımı derde sokabilecek en büyük suçlardan biri herhalde kırmızı ışıkta geçmek olur.

Onu da neden yapayım?

Bana ne kazandırıyor?

Üç dakika kazanmak için gereksiz bir risk almaya değer mi?

Üstelik yakalanırsam cezası belli.

Devlet adına iş yapan görevlinin de bana ceza yazmakla kişisel olarak bir şey kazandığını düşünmüyorum.

Kırmızı ışık ihlalini görür.

Cezayı keser.

Konu kapanır.

Buraya kadar sorun yok.

Ama sonra insanın aklına başka bir soru geliyor:

Devlet neden bazı kuralları uygulamakta bu kadar başarılıdır da bazı çok daha büyük ihlalleri önlemekte aynı başarıyı gösteremez?

Beni kırmızı ışıkta geçmemeye zorlayan sistem son derece güçlüdür.

Kamera vardır.

Plaka okunur.

Ceza otomatik gelir.

İtiraz edersin, sistem karşındadır.

Çünkü burada kuralı çiğneyen benim.

Küçük bir ihlal.

Görünür bir ihlal.

Kolayca tespit edilebilir bir ihlal.

Peki ya çok daha büyük ihlaller?

Onlar neden bazen yıllarca büyüyebilir?

Neden ancak balon patladıktan sonra fark edilir?

Neden devletin gücü, küçük ihlaller karşısında bu kadar görünürken, büyük ihlaller karşısında bazen bu kadar görünmez hâle gelir?

İşte burada kendime şu soruyu soruyorum:

Acaba devlet beni yalnızca kurallara uymaya mı zorluyor, yoksa aynı zamanda “akıllı(!)” olmaya da mı zorluyor?

Yani bana şöyle mi diyor:

“Sen küçük adamsın.

Ne yaparsan hemen görürüm.

Kurala uy.

Fazla ileri gitme.

Sınırını bil.”

Ama güç ve para büyüdüğünde işler biraz daha karmaşık mı hâle geliyor?

Bilmiyorum.

Belki de mesele bundan ibaret değildir.

Ama insan bir kez bu soruyu sormaya başladı mı, kırmızı ışıkta duran otomobilin içinde bile başka şeyler düşünmeye başlıyor.

Çünkü mesele artık kırmızı ışık değildir.

Mesele, kuralların kime karşı ne kadar güçlü olduğudur.

Ve belki de adalet dediğimiz şeyin gerçek sınavı tam burada başlar:

Devlet küçük olanı yakalamakta ne kadar başarılıysa, büyük olanı durdurmakta da o kadar başarılı mı?

Eğer değilse…

O zaman benim kırmızı ışıkta durmamın anlamını yeniden düşünmem gerekir.

Belki de bana yalnızca kurala uymayı öğretmiyordur.

Sistemin içinde nasıl davranmam gerektiğini de öğretiyordur.

İmza: Kendin

(Bu yazılar, doğrular ilan etmekten çok, rahatsız edici sorular sormak niyetiyle kaleme alınmıştır.)

*Okuduğunuz için çok teşekkür ederim, desteğinizi ve yanımda olduğunuzu hissetmek benim için gerçekten çok kıymetli.